< terug

Stel je een baboesjka voor: een poppetje in een poppetje in een poppetje, je kent ze wel. We gebruiken de baboesjka vaak tijdens trainingen over leiderschap om op een simpele manier naar 5 scenario’s in leiderschap te kijken. Maar daarvoor is nog iets nodig.

Stel je een potje voor: een glazen potje, groter of kleiner. Dit potje staat symbool voor een rol. Die van jeugdleider, teamleider, jeugdouderling bijvoorbeeld. De baboesjka staat voor een persoon. De ene persoon is wat groter, volwassener, kan meer aan, terwijl de andere wat kleiner is. Daar is niks mis mee.

Als we persoon en rol samenvoegen, zie je het gebeuren (en op een training zie je het ook echt gebeuren): we proberen een poppetje in een potje te stoppen. Een groter of kleiner poppetje in een groter of kleiner potje.

En soms lukt dat beter dan andere keren. Er zijn 5 scenario’s mogelijk.

1. ROL = PERSOON

Scenario 1 is een persoon die precies past in het potje.

De verantwoordelijkheid die hoort bij de rol is precies wat de persoon aankan. Je karakter is sterk genoeg. Je bent competent. Je agenda kan het aantal afspraken aan. Het is in balans: het poppetje valt niet om en barst er ook niet uit.

Mensen die zo lekker in hun rol zitten, voelen zich vaak zelfverzekerd en vertrouwen dat ze op de goede plek zitten. Ze vragen op tijd hulp en steun in hun omgeving en zien hun rol als een mooie kans om anderen te zegenen.

Voorbeeld: Maarten is zelfstandig ondernemer en een echte doener. Van ellenlange vergaderingen wordt hij niet blij, maar het optrekken met een paar tieners bij ons in de kerk is op zijn lijf geschreven. Met zijn humor en doorpakken weet hij goed aan te sluiten bij tieners. Hij zit dan ook volledig op zijn plek als jeugdleider van een groep tieners.
 

2. ROL < PERSOON

Scenario 2 is een persoon die veel meer body heeft dan in het potje past.

Dit zijn mensen die een bepaalde taak doen, maar eigenlijk veel meer aankunnen. En dat voelt soms best krap. Soms heeft de persoon het door en doet hij of zij het bewust wat rustiger aan. Maar meestal...is de persoon letterlijk uit zijn potje gegroeid en toe aan een nieuwe uitdaging/rol.

Misschien ben jij dit wel en is de vraag: Waarom zit je nog in deze rol? Deze persoon is zo propvol in zijn potje, dat er ook geen ruimte is voor anderen om erbij te komen en van deze persoon te leren. Het zou juist heel gezond zijn om door te stromen en anderen de ruimte te geven in jouw rol. Het is tijd voor een nieuwe stap.

Voorbeeld: Mark is jeugdleider van een groep tieners die elke twee weken bij elkaar komt en als programma het boekje van dit jaar behandelen. Mark merkt al snel dat hij geen energie krijgt van de avonden, hoewel hij een passie heeft voor jongeren. De rol van jeugdleider die een boekje volgt is te beknellend voor hem. Hij wil het liefst met jongeren sporten, een vertrouwensband krijgen en met elkaar leefprincipes uit de bijbel verkennen. Dat past beter bij hem. Geen boekje, maar juist zijn eigen geloofsweg als rode draad.
 

3. ROL > PERSOON

Scenario 3 is een persoon die te weinig body heeft voor het potje.

Dit poppetje gaat bijna op zijn gat. Als het een beetje moeilijk wordt, gaat hij onderuit. Stress, geen zin meer, overspannen...misschien zelfs wel burn-out. Het kan zijn dat het poppetje te klein is. Het kan zijn dat het potje te groot is. Eén ding is zeker: het is geen match. Dit voelt niet fijn. Je moet op je tenen lopen. Het is vermoeiend en je kunt er behoorlijk onzeker van worden.

Wat nu? Vraag hulp! Zoek voor deze persoon een mentor om in zijn rol te groeien. Of stop een junior erbij in zijn potje, zodat ze samen kunnen leren. Soms kan het ook nodig zijn om te erkennen dat dit geen gezond leiderschap is. Soms kan het wijs zijn om ergens uit te stappen voordat je zelf onderuit gaat.

Voorbeeld: Een betaald jeugdwerker functioneert niet goed. Hij is niet goed in staat om de communicatie met de oudsten-/kerkenraad en vrijwillige jeugdleiders te onderhouden en ze mee te nemen in zijn plannen. Hij weet goed beleid te maken en jeugdavonden te verzorgen, maar de verbinding met anderen ontbreekt. Deze taak is te groot voor hem omdat het niet goed aansluit bij zijn kwaliteiten.
 

4. ROL ZONDER PERSOON

Scenario 4 is een lege rol waar geen persoon voor te vinden is.

Deze situatie zien we veel in jeugdwerk en kerk. Er is een vacature. We zien geen andere mogelijkheid dan de rol in stand te houden te zoeken naar opvulling. Bij LEF noemen we dit het vacaturemodel.
 

5. PERSOON ZONDER ROL

Scenario 5 is een persoon die geen rol heeft maar dit wel zou kunnen en willen.

Deze situatie hopen we steeds meer te zien in jeugdwerk en kerk. Er zijn continue nieuwe leiders. Er is een persoon die zijn karakter en competenties leert kennen en ziet dat zij volgbaar is. Het is een informele vorm van leiderschap. Als je goed kijkt naar een groep mensen, zie je die persoon vaak tevoorschijn komen.
Herken je scenario 4 of 5? Lees dan eens deze blog.

Het beeld van de baboesjka en het potje helpt om eens te kijken naar personen en rollen in je jeugdwerk. Lees ook eens het interview met Marit die door dit beeld tot de ontdekking kwam: ik zit in een te klein potje.

Wil je ook met je team door LEF getraind worden in leiderschap? Bekijk hier ons aanbod en de mogelijkheden.