Headline

< terug

‘De ontdekking dat er mensen zijn die willens en wetens onrecht doen, en zo anderen schade berokkenen, raakte mij diep.’ Voor Martine Vonk zijn dit woorden die recht uit haar hart komen. De woorden gaan voor haar samen met daden, want ze zet zich al het grootste deel van haar leven in voor duurzaamheid, gerechtigheid en milieu.
 
‘Ik ben geboren in een dorpje in de Alblasserwaard, als boerendochter van gelovige ouders, en groeide zo dicht bij de natuur en de seizoenen op. We waren actief in de kerk en omdat er in het dorp niet zoveel was, organiseerden we veel dingen zelf. Dat is iets wat ik daar echt heb geleerd, om zelf dingen op te pakken. Er werd toen in ons gezin niet zoveel over geloof gepraat, het was een soort vanzelfsprekendheid. Mijn geloof was heel kinderlijk en puur. Ik weet nog dat ik als kind, terwijl ik de kerk inliep, eens aan God vroeg of Hij echt was. De zon scheen precies door een van de kerkramen waardoor er een kruis op de muur verscheen. Ik heb dat als een bijzonder teken van God ervaren.

Studeren
Op mijn zeventiende ging ik in Nijmegen studeren. In vijf jaar tijd kwamen de grote wereldvragen voorbij, maar nooit heb ik getwijfeld aan God. Ik was op zoek naar wie ik was en hoe we als christenen in de wereld staan. Geweldig was het dat ik dat met andere christenen kon delen, bij IFES en Youth for Christ. Dat is enorm vormend geweest voor mij. In die tijd heb ik zoveel ervaren van God. Ik was vrijwilliger in een koffiehuis dat in een drugsbuurt stond en we bezochten een dag in de week prostituees. Daar heb ik zo gezien hoe Gods kracht boven alles uitgaat, en dat mensen door gebed werden bevrijd.’
 
Westerse bril
‘In diezelfde tijd deed ik een milieustudie, daardoor was ik naast mijn christelijke activiteiten ook betrokken bij de wat meer linkse beweging. Niet dat ik een echte activist was, maar ik werd er wel door aan het denken gezet. Wat doen wij met de wereldhandel, met Afrika of andere kwetsbare landen? In de christelijke wereld waren de mensen daar nauwelijks mee bezig. We waren denk ik te druk met de kerkstructuren en evangelisatie. God verlost mensen, zij moeten het verhaal horen en zich bekeren, dat alleen was belangrijk. Dat is ook zo, maar dat is het niet alleen. In Johannes 3 vers 16 staat letterlijk: Al zo lief heeft God de hele KOSMOS gehad … . Daarmee wordt zowel de mens als de aarde bedoeld. De verzoening is voor de hele schepping. Wij lezen de Bijbel vaak met een westerse bril, hiërarchisch, wij staan bovenaan, en de dieren en planten staan onder ons en zijn ons ten nut. De Joden zien dat in een driehoek waarin de mens een lijn heeft naar God maar ook naar de natuur. Daar kunnen wij zoveel van leren. Gerechtigheid of rechtvaardige handel of milieuzorg zijn ook voor christenen belangrijke onderwerpen waar aandacht voor moet zijn.
Gelukkig zien we de laatste jaren wel dat er steeds meer aandacht voor is, steeds meer kerken doen mee met de Michacampagne, en proberen fairtrade kerken te worden. Maar er is nog genoeg te doen.’
 
Onrecht
‘Tijdens mijn studie ontdekte ik dat er mensen zijn die willens en wetens onrecht doen. Een goed voorbeeld is het recente nieuws over de besmette olie van Trafigura. De wet zegt dat ze onder de norm zitten, maar ondertussen weten ze heel goed, dat mensen die deze benzine kopen, erdoor kunnen sterven. Zoiets kun je alleen politiek aanpakken, mensen moeten gedwongen worden door een wet. Vandaar dat ik ook actief ben bij de ChristenUnie. Ten diepste is het zo dat mensen van binnenuit moeten veranderen, en het geldt net zo goed voor ons dat er echte bekering nodig is, want in iedereen zit zelfgerichtheid. We hebben God nodig om te veranderen. Ik heb een boekje geschreven getiteld Genieten van genoeg, hier komen die foute systemen ook aan de orde. Het is belangrijk dat christenen zich daar ook mee bezig houden.’
 
Gezondheid
In 2008 kreeg Martine borstkanker. Kortgeleden hoorde ze dat het is uitgezaaid naar de botten en de longen. Een heftig bericht. ‘Ik wist dat dit kon gebeuren, en dat een tweede keer betekent dat we alleen aan levensverlenging gaan werken. Je wereld stort even in, je hele plaatje wordt anders. Maar na de schok ben ik vooral bezig met wat ik nu nog wel kan. Hoe ik mijn energie goed kan verdelen en zo een nieuwe kwaliteit van leven kan vinden. Ik moet langzaamaan dingen gaan loslaten. Dat is verdrietig, maar ik wil er niet voor weglopen omdat we van de tijd die rest nog iets moois kunnen maken. Mijn man en ik praten nu bijvoorbeeld over veel diepere dingen. Hij vertelde dat hij opeens besefte hoeveel ik al die jaren voor hem heb betekend. Dat vond ik zo mooi. Het loslaten is moeilijk, en het loslaten van je kind is het aller moeilijkste, maar ik hoop dat ik nog veel jaren er voor haar mag zijn.'

Niet boos op God
'Ik ben niet boos op God, maar heb, in zijn algemeenheid, wel vragen, zoals waarom grijpt U niet in? Ik zie zo weinig om me heen dat mensen van kanker genezen. Waarom zien we zo weinig van de kracht van genezing die de discipelen wel hadden? Daar krijg ik geen antwoord op. Het is de gebroken wereld waarin we leven.
Toch zie ik wel gebedsverhoring in andere dingen. We krijgen zoveel hulp, men maakt schoon, kookt voor ons, mijn dochter krijgt hulp bij traumaverwerking, er is een enorm netwerk dat ons opvangt. Dus dat God erbij is ervaar ik heel sterk. Op dit moment slaat de medicatie aan, dat betekent dat de dokter nu voorzichtig in jaren denkt. Mooi is ook, dat niet christenen mij bevragen over de steun die ik heb aan mijn geloof. Dat geeft openingen.’
 
Navigators
‘Ik heb vooral tips voor studenten. In je verenigingstijd kun je zo opgaan in alle studentikoze activiteiten dat je de wereld om je heen vergeet. Ga die wereld in, zet je in voor vluchtelingen of andere projecten waarin je mee kunt draaien. En vooral, fouten maken mag! Word kringleider, doe iets waarvan je misschien denkt dat je het niet kunt. Dit is de oefenplek en van fouten maken groei je. Dus wees daar niet bang voor.’
 
Interview: Marieke Boersma-Lensen
Fotografie: ©Mirjam van Klaarbergen Photography